Mag een vereniging leden weigeren?

Elke vereniging wil graag meer leden. Maar soms zijn er ook mensen die je liever niet ziet verschijnen. Mag je als vereniging leden weigeren?

Terugkerende onruststoker

Een golfvereniging kreeg een aanmelding van een nieuw lid. Nou ja, nieuw? Het was een oud lid. Eentje waar men eigenlijk niet zo’n goede herinneringen aan had. Hij wilde weer terugkomen. Ai. Wat nu?

Statuten

Het is allereerst belangrijk om in de statuten al aan te geven wie lid kan worden en onder welke voorwaarden. Dat is geen wettelijke verplichting, maar de vereniging maakt zo naar buiten toe kenbaar wat de doelgroep is waar de vereniging zich op richt. Mensen die niet tot de doelgroep behoren zullen zich dan minder snel aanmelden, en doen zij dat toch of melden zij zich aan hoewel zij niet aan de voorwaarden voldoen, dan heeft het bestuur een goede reden om zo’n lid te weigeren. Zo kan een vrouwenvereniging mannen weigeren en hoeft een beroepsvereniging van psychologen geen mensen aan te nemen die niet aan de vereiste diploma’s voldoen.

Lid weigeren

Maar wat nu te doen met de onruststoker die terug wil keren? In het algemeen geldt dat het bestuur beslist over de toelating, tenzij de statuten bepalen dat een ander orgaan over de toelating beslist. Een lid kan in bepaalde gevallen geweigerd worden als het bestuur daar een goede reden voor heeft. Daarbij moet het bestuur de belangen afwegen tussen die van de vereniging en die van het lid. Het is dus altijd afhankelijk van de omstandigheden of leden wel of niet geweigerd kunnen worden.

Een lid dat geweigerd is, heeft de mogelijkheid om naar de rechter te gaan. Dat is niet te omzeilen. Het komt voor dat het weigeringsbesluit vernietigd wordt en dat de vereniging verplicht wordt om het lid toch toe te laten. Geweigerde leden willen die stap naar de rechter ook nog wel eens maken, zeker als zij een rechtsbijstandsverzekering hebben.

De juiste weg volgen

Je moet hier dus bij je weigeringsbesluit al rekening mee houden zodat je besluit bij een eventuele procedure overeind blijft. Dat vraagt om enige juridische kennis. Maak dus liefst een afspraak vooraf en niet achteraf. Ik bekijk dan samen met de vereniging wat de gronden zijn van een weigering in vergelijking met soortgelijke zaken uit de rechtspraak, of het dreigement van een lid dat hij naar de rechter stapt wel haalbaar is en of aan een weigeringsbesluit juridische risico’s kleven. Daar is doorgaans 1,5 uur mee gemoeid en dat weegt niet op tegen de kosten van een verloren juridische procedure. De golfvereniging sloeg in elk geval een rake bal: zij kon het ‘nieuwe’ lid weigeren.

Marjo Vink

Marjo Vink is jurist verenigingsrecht en stichtingenrecht. Zij adviseert en begeleidt bestuurders en beroepskrachten van verenigingen en stichtingen in de non-profit sector. Marjo geeft trainingen en is spreker bij ledenbijeenkomsten. Zij is jarenlang juridisch auteur geweest bij Wolters Kluwer en is huisjurist van diverse koepelorganisaties.