Heeft lid beroepsvereniging recht op vrije advocaatskeuze?

Juridische hulp of rechtsbijstandsverzekering?

Veel beroepsverenigingen bieden hun leden juridische dienstverlening aan. Maar valt dit onder de rechtsbijstandsverzekering en mogen leden dus hun eigen advocaat kiezen of is dit juridische hulp die geen verzekering is?

rechtershamer

Advocaat niet zelf kiezen

Een lid van Nieuwe Unie ’91, een beroepsvereniging voor verpleging en verzorging, kreeg aan de stok met zijn werkgever. Hij meldde het incident bij de beroepsvereniging en die wilde een advocaat inschakelen waarmee de vereniging een contract heeft. Het lid wilde echter zijn eigen advocaat inschakelen. Maar deze kosten werden volgens het juridisch reglement van Nieuwe Unie niet vergoed. Het lid stapt naar de rechter en vordert vergoeding van de kosten van de advocaat die hij zelf gekozen heeft. Nieuwe Unie meent dat de door haar geboden juridische dienstverlening niet onder de rechtsbijstandsverzekering valt zoals bedoeld is in de Wet financieel toezicht en leden dus geen recht hebben op vrije advocaatskeuze.

Advocaat wel zelf kiezen

In hoger beroep oordeelt het hof dat de juridische bijstand van de beroepsvereniging wel als ‘rechtsbijstandsverzekering’ moet worden aangemerkt en dus ook aan de Europese richtlijnen moet voldoen:

  • De website van de beroepsorganisatie biedt de leden een ‘rechtsbijstandsverzekering’ aan voor ‘beroepsgebonden rechtsbijstand’
  • De juridische dienstverlening omvat niet alleen juridisch advies maar ook bijstand in procedures
  • Met de contributie wordt mede de rechtsbijstand gefinancierd (en kan dus gezien worden als een soort premie)
  • De Wet financieel toezicht bedoeld met een ‘schadeverzekeringsbedrijf’ ook organisaties die maar voor een deel van hun werkzaamheden een schadeverzekeringsbedrijf uitoefenen
De juridische dienstverlening van deze beroepsvereniging valt dus aan te merken als rechtsbijstandsverzekering. Verzekerden hebben dan recht op vrije advocaatskeuze. De vereniging dient de kosten van de eigen gekozen advocaat van het lid dan ook te vergoeden.

Bron:

Hof Arnhem-Leeuwarden 16-7-2017 ECLI:NL:GHARL:2017:4365

Reglementen aanpassen

Beroepsverenigingen doen er dus goed aan om hun juridische dienstverlening nog eens onder de loep te nemen. Bekijk of de reglementen en dienstverlening voldoen aan de regels voor een rechtsbijstandverzekering, of dat u de inhoud van uw juridische dienstverlening aan moet passen zodat deze daar niet onder valt. Heeft uw beroepsvereniging vragen hierover of wil zij het reglement laten aanpassen of beoordelen, neem dan contact met me op.

mr. Marjo Vink – jurist verenigingsrecht en contractenrecht

cropped-2016-visitekaartje-voorkant3.jpg