Is juridische hulp aangeboden door de vereniging een rechtsbijstandsverzekering?

question-mark-1872665_1920

Veel landelijke beroepsverenigingen en koepels bieden hun leden juridische dienstverlening aan. Dit kan echter als een rechtsbijstandsverzekering worden aangemerkt en moet dan dus ook aan die voorwaarden voldoen. Of je kiest ervoor om het juist niet als verzekering aan te bieden maar als eerstelijnsadvies.

Advocaat niet zelf kiezen

Een lid van Nieuwe Unie ’91, een beroepsvereniging voor verpleging en verzorging, kreeg aan de stok met zijn werkgever. Hij meldde het incident bij de beroepsvereniging en die wilde een advocaat inschakelen waarmee de vereniging een contract heeft. Het lid wilde echter zijn eigen advocaat inschakelen. Maar deze kosten werden volgens het juridisch reglement van Nieuwe Unie niet vergoed. Het lid stapt naar de rechter en vordert vergoeding van de kosten van de advocaat die hij zelf gekozen heeft. Nieuwe Unie meent dat de door haar geboden juridische dienstverlening niet onder de rechtsbijstandsverzekering valt zoals bedoeld is in de Wet financieel toezicht en dat leden dus geen recht hebben op vrije advocaatskeuze.

Advocaat wel zelf kiezen

In hoger beroep oordeelt het hof dat de juridische bijstand van de beroepsvereniging wel degelijk als ‘rechtsbijstandsverzekering’ moet worden aangemerkt. Volgens het hof is daarvan sprake als aan de volgende eisen voldaan is:

  • De website van de beroepsorganisatie biedt de leden ‘beroepsgebonden rechtsbijstand’ aan
  • De juridische dienstverlening omvat niet alleen eerstelijns juridisch advies maar ook bijstand in procedures
  • Met de contributie wordt mede de rechtsbijstand gefinancierd (en kan dus gezien worden als een soort premie)
  • De vereniging voert (voor een deel) ook een schadeverzekeringsbedrijf uit in de zin van de Wet financieel toezicht

Nu de dienstverlening van de beroepsorganisatie aan deze eisen voldeed, werd de aangeboden juridische dienstverlening dus aangemerkt als rechtsbijstandsverzekering. Het lid had dus recht op vrije advocaatskeuze en de vereniging moest de kosten hiervan vergoeden hoewel de reglementen dat uitsloten.

Reglementen aanpassen

Beroepsverenigingen doen er dus goed aan om hun juridische dienstverlening nog eens onder de loep te nemen. Bekijk of de reglementen en dienstverlening voldoen aan de regels voor een rechtsbijstandverzekering, of dat je de inhoud van je juridische dienstverlening aan moet passen zodat deze daar juist niet onder valt.

Bron:

Hof Arnhem-Leeuwarden 16-7-2017 ECLI:NL:GHARL:2017:4365

Marjo Vink

Marjo Vink is jurist verenigingsrecht en stichtingenrecht. Zij adviseert en begeleidt bestuurders en beroepskrachten van verenigingen en stichtingen in de non-profit sector. Marjo geeft trainingen en is spreker bij ledenbijeenkomsten. Zij is jarenlang juridisch auteur geweest bij Wolters Kluwer en is huisjurist van diverse koepelorganisaties.