Voorzitter fraudeert. Onschuldige secretaris moet 50.000 euro betalen

Het zal je maar gebeuren. Dat je als vrijwilliger 50.000 euro moet betalen omdat niet jij, maar de voorzitter er met de centen vandoor is! En dan kwam deze vrijwilliger er nog genadig vanaf, want de rechter had de schuld al gematigd van 140.000 naar 50.000 euro. Deze uitspraak geeft maar weer eens aan dat een bestuursfunctie, ook voor vrijwilligers, een verantwoordelijke functie is.

geld3

Niet schuldig. Wel aansprakelijk.

De voorzitter en penningmeester van een volkstuinvereniging hebben het initiatief genomen voor de oprichting van een stichting die derdengelden beheert. Zij waren van mening dat het bestuur van de vereniging niet de beschikking moest hebben over grote geldbedragen. Dit kon volgens hen beter beheert worden door een stichting. De secretaris wist ervan af, maar heeft niet deelgenomen aan de stichting. Er worden vervolgens in de loop der jaren grote bedragen overgeboekt naar de stichting. Bij de stichting is het geld verdwenen.

De stichting en de voorzitter worden veroordeeld tot terugbetaling (de toenmalige penningmeester is overleden). Maar ook de secretaris van de vereniging wordt veroordeeld, hoewel hij niet gefraudeerd heeft. Hij is aansprakelijk omdat je als bestuurder altijd hoofdelijk aansprakelijk bent voor je medebestuurders. Het overmaken van geld zonder geldige grond is onbehoorlijk bestuur. Elk bestuurslid kan dan veroordeeld worden tot betaling van het gehele bedrag. Dit is anders als de secretaris geen ernstig verwijt kan worden gemaakt en hij niet nalatig is geweest. Maar deze secretaris kan daar geen beroep op doen.

De secretaris wist van het bestaan van de stichting af, maar heeft dit nooit gemeld aan de algemene vergadering. Hij heeft het risico van fraude die de overboekingen brachten onderschat en heeft niets ondernomen om fraude te voorkomen of de gevolgen daarvan te beperken. Daarmee is hij te lichtzinnig omgegaan met de situatie.

Vrijwilliger persoonlijk aansprakelijk

De rechter matigt het bedrag naar 50.000 omdat de secretaris vrijwilliger is, en omdat het maatschappelijk tot onrust kan leiden. Het is al moeilijk om aan bestuursleden te komen. Als vrijwilligers persoonlijk zulke enorme bedragen moeten gaan betalen wegens fraude van medebestuurders omdat zij wat lichtzinnig te werk zijn gegaan, zal de bereidheid van vrijwilligers om een bestuurstaak op zich te nemen afnemen.

Veel bestuurders denken dat je als vrijwilliger niet aansprakelijk bent. Dit is onjuist: Ook als vrijwilliger ben je hoofdelijk aansprakelijk als er sprake is van onbehoorlijk bestuur (door mede bestuurders). Je zult de schade dan uit eigen zak moeten betalen. Juridisch kun je dat weer verhalen op je medebestuurders, maar zie dat maar eens klaar te spelen.

Voorkom dat je schade uit eigen zak moet betalen

Als bestuurder dien je de risico’s van je beleid in te schatten. Denk daar niet te makkelijk over. Lichtzinnig te werk gaan, iemand op zijn woorden geloven of niets doen kan je duur komen te staan. Heb je twijfels of een bepaalde keuze tot problemen kan leiden, vraag dan advies voordat je het besluit neemt. Is het besluit eenmaal genomen en ontstaan er twijfels achteraf, dan is het ook goed om contact op te nemen. Hoe eerder er maatregelen worden genomen om risico’s en schade te beperken, hoe beter het is voor je eigen portemonnee.

Bron:

Rechtbank Rotterdam 5-7-2015, ECLI:NL:RBROT:2015:10174 (uitspraak is pas 11-7-2017 gepubliceerd)

mr. Marjo Vink

cropped-2016-visitekaartje-voorkant3.jpg