Wat betekent ‘bij of krachtens’ de statuten?

question-mark-1872665_1920

Hij komt in elke statuten wel een paar keer voorbij: de term ‘bij of krachtens de statuten’. Menig bestuurslid breekt zich daar het hoofd over, want wat staat er nu eigenlijk?

Juridische vaktaal

De term ‘bij of krachtens’ is juridische vaktaal die door bestuurders niet altijd goed begrepen wordt. Het is een term die uit het burgerlijk wetboek is overgenomen uit de wetsartikelen die over verenigingen gaan. Het is in principe wel mogelijk om de term in statuten wat eenvoudiger te omschrijven, maar het is dan juridisch weer onduidelijk of er in de statuten bedoelt wordt wat er in de wet ook bedoeld wordt. En omdat statuten niet in strijd mogen zijn met de wet, wordt het begrip altijd overgenomen. Dan is er zeker geen strijd met de wet. Dus ook in statuten die in begrijpelijk Nederlands zijn opgesteld komt u deze term gewoon tegen.

Bij de statuten

‘Bij de statuten’ wil zeggen dat iets in de statuten zelf geregeld moet zijn en nergens anders. Staat er dat het bestuur ‘bij statuten toelatingseisen kan stellen voor het lidmaatschap’ dan zullen die toelatingseisen dus zelf in de statuten moeten staan. Doet u dat in een reglement of besluit dan is dat niet rechtsgeldig.

Krachtens de statuten

‘Krachtens de statuten’ wil zeggen dat iets juist niet in de statuten zelf hoeft te staan, maar dat het in een reglement geregeld kan worden. De grondslag zelf, dát er toelatingseisen mogen worden gesteld, staat in de statuten; de exacte invulling van die eisen staan dan in een reglement. Zo wordt in de statuten vaak bepaalt dát er een beroepscommissie bestaat (deze moet in de statuten staan omdat zij oordelen over rechten en plichten van leden) maar de bevoegdheden, procedure en werkwijze staan vaak in een reglement.

Het komt voor dat er alleen ‘bij statuten’ of alleen ‘krachtens statuten’ staat. Dat is afhankelijk van de keuzes die de vereniging voor haar interne organisatie wil maken. Meestal is het echter de combinatie ‘bij of krachtens de statuten’. De vereniging kan dan zelf kiezen of zij de nieuwe regels in de statuten wil verwerken of juist met reglementen wil werken.

Voordeel reglement

Het grote voordeel van een reglement is dat het bestuur en alv deze zelf vast kunnen stellen en wijzigen. De inhoud daarvan wil ook nog wel eens veranderen. Wil de vereniging dat bij statuten doen, dan is er een formele statutenwijziging nodig met alle notariskosten van dien. Een reglement is dus wat flexibeler en kan met de tijd meegaan.

mr. Marjo Vink