Wat betekent ‘bij of krachtens’ de statuten?

Hij komt in elke statuten wel een paar keer voorbij: de term ‘bij of krachtens de statuten’. Menig bestuurslid breekt zich daar het hoofd over, want wat staat er nu eigenlijk?

Juridische vaktaal

De term ‘bij of krachtens’ is juridische vaktaal die door bestuurders niet altijd goed begrepen wordt. Het is een term die uit het burgerlijk wetboek is overgenomen uit de wetsartikelen die over verenigingen gaan. Omdat statuten niet in strijd mogen zijn met de wet, wordt het begrip altijd overgenomen. Dan is er zeker geen strijd met de wet.

Bij de statuten

‘Bij de statuten’ wil zeggen dat iets in de statuten zelf geregeld moet zijn en nergens anders. Staat er dat het bestuur ‘bij statuten toelatingseisen kan stellen voor het lidmaatschap’ dan zullen die toelatingseisen dus zelf in de statuten moeten staan.

Krachtens de statuten

‘Krachtens de statuten’ wil zeggen dat iets juist niet in de statuten zelf hoeft te staan, maar dat het in een reglement geregeld kan worden. De grondslag zelf, dát er toelatingseisen mogen worden gesteld, staat dan in de statuten; de exacte invulling van die eisen staan dan in een reglement. Zo wordt in de statuten vaak bepaalt dát er een beroepscommissie bestaat maar de bevoegdheden, procedure en werkwijze staan dan in een reglement.

Bij of krachtens de statuten

Het komt voor dat er alleen ‘bij statuten’ of alleen ‘krachtens statuten’ staat. Dat is afhankelijk van de keuzes die de vereniging voor haar interne organisatie wil maken. Meestal is het echter de combinatie ‘bij of krachtens de statuten’. De vereniging kan dan zelf kiezen of zij de nieuwe regels in de statuten wil verwerken of juist met reglementen wil werken.

Marjo Vink

Marjo Vink is jurist verenigingsrecht en stichtingenrecht. Zij adviseert en begeleidt bestuurders en beroepskrachten van verenigingen en stichtingen in de non-profit sector. Marjo geeft trainingen en is spreker bij ledenbijeenkomsten. Zij is jarenlang juridisch auteur geweest bij Wolters Kluwer en is huisjurist van diverse koepelorganisaties.