Bestuurder, neem geen advies aan van juristen uit een ander rechtsgebied

shoes-58660_1920

De halve zool en de vakman

Als fervente wandelaar verslijt ik nogal wat schoenen. Wandelschoenen in dit geval, waarvan de zolen er na de nodige kilometers beroerd bij hangen. Als er tenminste nog een zool op zit. Ik ben dan ook vaste klant bij de schoenmaker, die regelmatig wel eens een halve zool vervangt voor een nieuw exemplaar. Manlief is ook wel eens in de weer geweest met zolen en lijm. Maar bij de eerstvolgende wandeling liep ik ineens op mijn sokken. Bij beide schoenen was de zool er volledig uitgebroken en ik kon op natte sokken op zoek naar de dichtstbijzijnde bus. Sindsdien breng ik mijn stappers maar weer naar de vakman. Die heeft er tenslotte voor geleerd én heeft de juiste materialen.

Bestuurders gaan bij juridische vragen over verenigingsrecht vaak naar een jurist of advocaat in ……. arbeidsrecht, familierecht, Duits recht, handelsrecht, belastingrecht. Noem maar op. Zij raadplegen – heel begrijpelijk – eerst hun eigen netwerk. Zit er wellicht een jurist of advocaat in het ledenbestand? Dat is handig! Die hebben rechten gestudeerd en weten het dus wel. Menig bestuurder meent dat hij zo goed bezig is. Maar vaak pakt het verkeerd uit en brengt het de vereniging in grote problemen. Want een advocaat familierecht is nu eenmaal geen jurist verenigingsrecht.

Schoenmaker blijf bij je leest

“Wij hebben zelfs een griffier van het hof in onze ethische commissie!” riep een voorzitter van een landelijke beroepsvereniging tegen mij. “Hoe kan het dan zo fout gaan?” Nou dat is niet zo moeilijk. De beste man kan een hele goede griffier zijn, maar had overduidelijk geen kaas gegeten van verenigingsrecht. De ethische commissie had een royementsbesluit genomen en een lid buiten de deur gezet. Maar volgens de statuten was het bestuur alleen bevoegd tot zo’n besluit. Het hele besluit van de ethische commissie was dus niet rechtsgeldig en dat maakt de vereniging aansprakelijk voor schade. Nog daargelaten dat zij het lid weer terug moeten nemen, hoewel de reden van het royement dit besluit wel rechtvaardigde.

Verenigingsrecht is een specialisme

Bestuurders moeten zich realiseren dat verenigingsrecht en stichtingenrecht een apart vakgebied is. Een vakgebied, dat bij juridische opleidingen niet of maar heel summier aan bod komt. De gemiddelde jurist of advocaat heeft dan ook geen of onvoldoende kennis van verenigingsrecht.

Juristen en advocaten zullen normaal gesproken niet snel gaan adviseren buiten hun eigen expertise vanwege de juridische aansprakelijkheid. Dan verwijzen zij naar een collega die er meer van weet. Maar vreemd genoeg adviseren juristen wel verenigingsbestuurders als die met een vraag komen aanzetten. Die stellen hen toch niet aansprakelijk en ach, men wil de vereniging wel even op weg helpen. Dat kan toch weinig kwaad?

Gevolgen van verkeerd advies

Verkeerd uitgevoerde royementen, opzeggingen die op de verkeerde grondslag zijn gebaseerd, fouten in statuten en reglementen, onjuiste manier van handelen door het bestuur, beslissingen die door de verkeerde organen worden genomen. Ik kom veel tegen. Dan moeten fouten weer hersteld worden, royementen weer ingetrokken, of de rechter vernietigd zulke besluiten. Leden moeten weer terug genomen worden, soms zelfs onder dreiging van een dwangsom en de vereniging zelf is altijd aansprakelijk voor de schade die zij veroorzaakt heeft. Nog afgezien van de onrust die het onder de leden veroorzaakt. Want ga leden maar eens uitleggen dat het bestuur verkeerd gehandeld heeft.

‘Had ik dat maar geweten. Het zou veel ellende bespaard hebben’

Heb je als bestuurder een vraag, stel deze dan ook aan iemand die kennis heeft van het verenigingsrecht. Ik hoor bestuurders vaak verzuchten: “dat heeft nooit iemand tegen mij verteld. Had ik dat maar eerder geweten. Dan had er veel onrust in de vereniging voorkomen kunnen worden, en het zou mijzelf ook veel werk en ellende bespaard hebben.”

Voor de juristen en advocaten geldt dus: schoenmaker blijf bij je leest en bestuurders moeten bij kapotte schoenen een goede schoenmaker zoeken.

mr. Marjo Vink

cropped-2016-visitekaartje-voorkant3.jpg