Kan een vereniging een strafmaatregel opleggen?

volleyball-1919440_1920

Optreden tegen grensoverschrijdend gedrag. Je doet het als bestuur niet graag, maar soms is het nodig. Wat kan de vereniging doen als een goed gesprek niet meer voldoende is?

Wettelijke sanctie

Het burgerlijk wetboek is maar summier in haar mogelijkheden. Wettelijk kent het verenigingsrecht alleen de ontzetting (royement) als strafmaatregel. Meer is er niet. Opzegging van het lidmaatschap is wat anders. Dat staat ook in het wetboek, maar dat is een beleidsmaatregel en hoort in een rijtje strafmaatregelen dus niet thuis. Het kan overigens wel een goede optie zijn om wangedrag aan te pakken.

Het gebrek aan sancties in de wettelijke regeling maakt dat verenigingen zelf  aanvullende maatregelen moeten nemen. Want zolang een maatregel niet in de statuten staat, kan het bestuur ze ook niet opleggen. En dat maakt dat je als bestuur behoorlijk onthand bent als je enkel de standaard maatregel van ontzetting in je statuten hebt staan. Er moet namelijk nogal wat gebeurd zijn, wil een ontzetting mogelijk zijn. Klein wangedrag kun je daar niet mee aanpakken, terwijl van verenigingsbesturen tegenwoordig (maatschappelijk en door andere leden) wel verlangt wordt dat zij ingrijpen. Situaties moeten dan eerst behoorlijk escaleren voordat je als bestuur iets kunt doen en dan kan er al behoorlijk wat schade zijn in de vorm van vertrekkende leden of het verpesten van de sfeer en sportplezier.

Mogelijke maatregelen

Gebruikelijke strafmaatregelen zijn een waarschuwing, boete, uitsluiten van activiteiten of opleidingen en een zelfstandige schorsing. Indien gewenst kan de vereniging daar zelf nog andere maatregelen aan toevoegen. Een waarschuwing is ook zonder statutaire grondslag nog wel mogelijk, dat kan als een onderdeel van de bestuurlijke taak gezien worden of als beleidsmaatregel en er worden nog niet direct rechten geschonden van een lid. Maar overige sancties moeten wel een statutaire grondslag hebben. De wet verplicht namelijk dat alle rechten en plichten van leden in de statuten moeten staan. Staan ze dat niet en worden ze toch opgelegd aan een lid, dan is een dergelijk besluit niet rechtsgeldig en kan de vereniging zelfs aansprakelijk zijn voor schade.

Begin op tijd

Het gebrek aan maatregelen of de onduidelijke formulering daarvan komt vaak aan het licht als er zich een gevalletje wangedrag voordoet. Dat is altijd te laat. Kijk daarom in rustige tijden eens goed naar de statuten. Blijkt dat er alleen maar een ontzetting in staat, laat de statuten dan vernieuwen. Kijk ook goed of er een zelfstandige schorsing in staat. Dat is wat anders dan de schorsing die samenhangt met het royement!

Met aanvullende maatregelen heeft het bestuur de nodige armslag om ook klein wangedrag aan te pakken. Bovendien bouw je een dossier op zodat na meerdere kleinere overtredingen een opzegging of royement wel haalbaar is.

Wil je de statuten laten vernieuwen of heb je advies nodig bij de uitvoering van een maatregel? Neem dan contact met me op.

Legal Letters werkt uitsluitend voor bestuurders, niet voor leden. Ben je een lid en heeft de vereniging jouw een sanctie opgelegd waar je je niet in kunt vinden? Dan kun je beter contact opnemen met het juridisch loket of je rechtsbijstandsverzekering.

mr. Marjo Vink

cropped-2016-legalletters-logo-klein2.jpg