Opzeggen, maar dan kloppen de statuten niet…

audi-1890494_1920

Een komt nooit alleen. Zeker in het verenigingsrecht niet. Regelmatig vragen bestuurders mij om hulp bij opzegging of royement en als ik dan de statuten bekijk, blijken deze verouderd te zijn of er staan fouten in. Dat komt behoorlijk vaak voor. Bezint dus eer ge begint met opzeggen of royeren want fouten worden het bestuur altijd aangerekend…

Fouten in statuten

Bij menige vereniging worden de statuten pas onder het stof vandaan gehaald als er problemen zijn. Ga ik deze inkijken, dan komen er vaak tegenstrijdige bepalingen naar boven, of er staan bepalingen in die in strijd zijn met de wet. Zo was er laatst een vereniging die opzegging niet in zijn statuten had staan. Deze week trof ik een vereniging die een gedeeld lidmaatschap bleek te hebben. Twee personen deelden daar samen een lidmaatschap. Dat is juridisch niet mogelijk (Je vraagt je af hoe een notaris dit ooit goedgekeurd kan hebben…). Een verkeerde manier van stemmen komt veel voor en ook dat het besluit door een niet bevoegd orgaan wordt genomen. Dat maakt een besluit nietig of vernietigbaar. Een andere vereniging bleek sinds 1993 al niet meer te bestaan! Dat wisten zij zelf ook niet, ze waren gewoon doorgegaan met muziek maken, het was een orkest. Maar de volledige rechtsbevoegdheid was naar oud recht verlopen (inmiddels kan dat niet meer) en er was een informele vereniging overgebleven. Het zijn zo wat rare zaken die ik tegenkom maar waar bestuurders zich niet van bewust zijn als zij aan een opzegging of royement beginnen.

Dat heeft gevolgen voor de te bewandelen weg. Die is zowieso altijd afhankelijk van de omstandigheden. Uiteraard blijft de procedure voor opzegging of royement hetzelfde, maar de praktische omstandigheden maken soms dat je een bepaalde actie beter eerst of juist later kunt doen. Komen daar ook nog foute statuten bij, dan is het de vraag of eerst de statuten aangepast gaan worden of dat de opzegging toch in gang wordt gezet. Bij de een kan een statutenwijziging nog even wachten, bij de ander zeker niet.

Trek tijdig aan de bel

Wil het bestuur gaan opzeggen of royeren en blijkt de vereniging oude statuten te hebben of vermoed je dat er fouten in staan, begin er dan niet zelf aan. Oud is in dit geval ouder dan 10 jaar. Het nodigt namelijk uit tot fouten. Gaat een lid na de opzegging naar de rechter, dan worden zulke fouten het bestuur altijd aangerekend. Dat heeft tot gevolg dat een opzeggingsbesluit door de rechter kan worden vernietigd. De vereniging moet het lid dan terugnemen vaak zelfs met dwangsom.

Ik bekijk bij een opzegging of royement altijd eerst de statuten. Blijkt dan dat er wat aan schort, dan passen we de strategie daar op aan. Soms is dat het buiten beschouwing laten van de statutaire bepaling en terugvallen op de wet, in andere gevallen is het beter eerst de statuten te wijzigen of een correcte wijze van stemmen door te voeren. Problematischer wordt het als de vereniging zelf al is gaan handelen op basis van verkeerde statuten, of de statuten verkeerd heeft toegepast. Dan moet je fouten terug gaan draaien. Dat is aan leden vaak moeilijk te verkopen en zorgt voor de nodige onrust. Het brengt ook meer werk en extra kosten met zich mee. Trek dus tijdig aan de bel. Vraag hulp vooraf en niet achteraf.

mr. Marjo Vink

cropped-2016-legalletters-logo-klein2.jpg