Verenigingen vallen niet onder de paraplu van bestuursrecht

colorful-1834286_1920

Bestuur bestuurt niet volgens bestuursrecht

Hondenweer was het. Toch moest mijn viervoeter naar buiten en ik dus ook. Maar de paraplu die mij moest wapenen tegen de nattigheid bleek niet geschikt. De wind kreeg er vat op en keerde mijn regenscherm in no time binnenstebuiten zodat ik het water op stond te vangen, in plaats van dat het naast me neer viel. Ik kwam als verzopen katje thuis. De plu ging direct de prullenbak in en ik bestelde meteen een nieuwe. Eentje van goede kwaliteit deze keer zodat hij ook doet wat hij hoort te doen: mij drooghouden.

Ook bij verenigingen ‘regent’ het wel eens. En als je dan als bestuurder juridische vragen hebt ga je op zoek naar iemand die je daarbij kan helpen. Bestuurders komen dan nogal eens uit bij een bestuursrecht jurist of advocaat. Klinkt logisch. Maar in tegenstelling tot wat bestuurders denken vallen verenigingen en stichtingen niet onder de paraplu van het bestuursrecht en gaan zij toch nat.

Verkeerde rechtsgebied, verkeerd advies

Vreemd genoeg nemen deze bestuursrecht advocaten zulke zaken aan. Normaal gesproken zal een jurist niet gauw een zaak aannemen uit een ander rechtsgebied, omdat zij dan problemen kunnen krijgen met de beroepsaansprakelijkheid. Ze adviseren dan immers in een rechtsgebied waarvan zij onvoldoende kennis hebben. Maar als het om verenigingen of haar leden gaat, menen velen dat het zo’n vaart niet loopt en nemen zij zo’n zaak toch aan. Dat leidt ertoe dat bestuurders verkeerd advies krijgen. Volg je dat op, dan maak je als bestuurder onbedoeld fouten, die de vereniging wel worden aangerekend. Van de regen in de drup.

Ook komt het voor dat leden of bestuurders gezegd wordt dat zij bepaalde rechten hebben, waar dat niet zo is. Je gaat dan juridische kosten maken voor iets wat helemaal niet haalbaar is.  Zo kreeg ik laatst een brief van een advocaat onder ogen, die in dit geval een lid bijstond. Het bestuur van de vereniging had hem als lid opgezegd. Op stevige toon werd er door de advocaat van alles geëist en er werd gedreigd met procedures en aansprakelijkheid. Het bestuur moest dit, en het bestuur moest dat. Want dat stond in de Algemene Wet Bestuursrecht! Dan zie ik voor mijn vereniging al meteen de zon schijnen, want die wet is helemaal niet van toepassing op verenigingen.

Bestuursrecht versus privaatrecht

Het rechtsgebied bestuursrecht omvat het recht tussen overheid en burger. Bestuursrecht is dus van toepassing op gemeenten, provincies, overheid en overheidsinstanties zoals de belastingdienst. De basiswet uit het bestuursrecht is de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb). Verenigingen en stichtingen hebben daarmee te maken bij gemeentekwesties zoals vergunningen en subsidies en wellicht bij accommodatievragen maar dan gaat het altijd om de vereniging zelf als rechtspersoon die handelt met een derde, een overheidsinstantie. Dat is geen verenigingsrecht.

Bij verenigingsrecht gaat het om juridische vragen rondom leden, de algemene ledenvergadering, het bestuur of de raad van toezicht. Kortom, de interne organisatie van de vereniging. Daar is het bestuursrecht niet van toepassing. Verenigingen en stichtingen zijn privaatrechtelijke rechtspersonen die genoemd staan in het Burgerlijk Wetboek. Het burgerlijk recht, ook privaatrecht genoemd, is het rechtsgebied tussen burgers en rechtspersonen onderling. Dat kunnen bedrijven zijn, maar dus ook verenigingen en stichtingen. De juiste paraplu is dus het privaatrecht van het Burgerlijk Wetboek en het verenigingsrecht en stichtingenrecht is daar een onderdeel van.

Mocht het dus bij jullie vereniging ook eens hondenweer zijn, zorg dan voor een jurist die de juiste paraplu draagt zodat er na regen ook zonneschijn komt.

Lees ook:

Bestuurder, neem geen advies aan van juristen uit een ander rechtsgebied!

mr. Marjo Vink

cropped-2016-legalletters-logo-klein2.jpg