Wat is het verschil tussen een vereniging en stichting?

choice-2692575_1920

Het hart op de goede plaats

Het mooie van mijn vak is dat ik enthousiaste mensen met goede voornemens wegwijs kan maken in de wereld van verenigingen en stichtingen. De informele sfeer van deze organisaties met een maatschappelijk doel trekken mij veel meer aan dan de commerciële sfeer van ondernemingen. Altijd zijn het (aankomende) bestuurders met het hart op de juiste plaats en die hun zaken graag goed willen regelen. Het maakt daarbij niet uit of het een lokale of landelijke vereniging of stichting is en of je een beginnende of doorgewinterde bestuurder bent. Iedereen komt wel eens voor vragen, veranderingen of moeilijkheden te staan. Het is mooi om bestuurders dan duidelijkheid te geven en ze de goede kant op te leiden.

Zo krijg ik nog regelmatig de vraag wat nu verschillen zijn tussen een vereniging of stichting. Behoorlijk basaal die vraag, maar zeker belangrijk. Of je nu een goed doel wilt starten, een vereniging bent die een deel van haar taken in een stichting wil onderbrengen of je overweegt een omzetting, er zijn veel redenen waarom de vraag vereniging of stichting in beeld komt.

Voor maatschappelijke doelstellingen zijn de vereniging of stichting verreweg de meest aangewezen rechtsvormen om je doel te realiseren. De verschillen zijn echter groot en je keuze bepaalt welke bevoegdheden, rechten en plichten je hebt.

Verschil tussen vereniging en stichting

Verschillen tussen een vereniging en stichting zijn onder andere:

  • Een vereniging heeft leden, een stichting niet.
  • Een vereniging heeft een algemene vergadering, een stichting niet.
  • Bij een vereniging is het bestuur verantwoording schuldig aan de algemene vergadering, bij een stichting niet.
  • Bij een vereniging kunnen leden invloed uitoefenen op het beleid. Zijn er bij een stichting ‘leden’ die op dezelfde manier invloed uitoefenen, dan overtreedt de stichting de wet en kunnen er juridische problemen ontstaan (die overigens wel op te lossen zijn!)
  • Op de vereniging zijn andere wettelijke regels van toepassing dan op de stichting. Zorg dat je op de hoogte bent van de verschillen hierin, het bepaalt namelijk wat je als bestuurder aan bevoegdheden, rechten en plichten hebt. Hierin worden door bestuurders snel fouten gemaakt die tot aansprakelijkheid kunnen leiden.
  • De juridische relatie tussen de vereniging en haar leden is het lidmaatschap. De stichting kent dat niet. Is er toch sprake van een lidmaatschap bij stichtingen, dan overtreed de stichting de wet en kun je aansprakelijk zijn.
  • Een vereniging is een democratische eenheid. De besluitvorming duurt vaak wel wat langer en is aan meer regels gebonden. Een stichting is autonoom, minder democratisch maar doorgaans wel wat slagvaardiger dan een vereniging.
  • Een vereniging mag geen winst verdelen onder de leden, een stichting mag geen uitkeringen doen aan bestuurders.
  • Statuten van een vereniging hebben een heel andere inhoud dan van een stichting.
  • Wil je een ANBI status aanvragen, dan gelden voor een vereniging andere regels dan bij een stichting.

Het ene goede doel is het andere niet

Dit is een greep uit de belangrijkste verschillen. Er zijn er meer. Daarnaast moet je ook rekening houden met specifieke wetgeving die in bepaalde sectoren van toepassing is en waar je vereniging of stichting wellicht aan gebonden is.

Het daarom raadzaam om een adviesgesprek aan te vragen om te bekijken met welke organisatievorm je het beste aan de slag kunt gaan, wat de verschillen zijn en welke bevoegdheden en werkwijzes daarbij horen. Dan weet je meteen of jouw plannen precies zo te realiseren zijn zoals dat jij in gedachten hebt of waar je eventueel aanpassingen moet maken (en hoe!). De kosten van zo’n gesprek zijn beperkt en wegen ruimschoots op tegen de kosten om fouten weer recht te zetten.

Heb je al een stichting of vereniging en denk je bij het lezen ‘Oei, dat gaat bij ons verkeerd’ neem dan even contact op. Vrijwel altijd is er een mouw aan te passen zodat je weer op de goede weg verder kunt. Dát is dan mijn goed doel.

mr. Marjo Vink

cropped-2016-legalletters-logo-klein2.jpg