Is de alv de hoogste macht in de vereniging?

hierarchy-261985_1920

Ik hoor nog vaak dat de alv de hoogste macht in de vereniging is. Maar dat is een misverstand.

Misverstand

Deze week had ik een gesprek met een verenigingsadviseur van een gemeente. Ik merk dat zij op management- en beleidsniveau veel kennis hebben maar dat de juridische basiskennis over verenigingsrecht ontbreekt. Zo vertelde deze verenigingsadviseur “….. en dat kan niet, want de alv is de hoogste macht in de vereniging”. Dan begint het bij mij te jeuken. Ook op menige (niet-juridische) website staat dit vermeld. Toch is dat niet zo. Het wettelijk systeem is anders ingericht en ook de Hoge Raad heeft lang geleden al bepaald dat de alv niet de hoogste macht is. Voor juristen en juridische auteurs is dat dan ook al lang duidelijk. Nu de rest van Nederland nog.

Wettelijke regeling

In de wettelijke regeling van het verenigingsrecht hebben de alv en het bestuur beiden een zelfstandige taak. Simpel gezegd: het bestuur bestuurt, maakt het beleid en voert dit uit. De alv controleert. Beiden zijn daarin autonoom en niet ondergeschikt aan elkaar. Beiden werken wel samen, maar een hoogste macht is er niet. Sterker nog, bij de meeste verenigingen ligt het zwaartepunt van de macht bij het bestuur.

Forumbankarrest

Dat is lang geleden ook in de rechtspraak bepaald. Al in 1955 oordeelde de Hoge Raad in het bekende Forumbankarrest dat de algemene vergadering van een NV geen bindende instructies kan geven aan de directie over onderwerpen die tot bevoegdheid van de directie behoren. De alv is niet bevoegd opdrachten te geven aan de directie en de directie is niet ondergeschikt aan de alv. Hetzelfde geldt voor verenigingen aangezien de wettelijke verhoudingen tussen een bestuur en alv bij verenigingen hetzelfde is als bij een NV.

Gelijkwaardig

Het komt er dus op neer dat het bestuur en de alv gelijkwaardig zijn aan elkaar. Ieder heeft zijn eigen bevoegdheden en rechten die naast elkaar bestaan. Een hoogste macht is er niet, wel een gezamenlijke macht. En dat is prima. Uitgangspunt in de vereniging is toch nog altijd dat men er samen wat moois van wil maken.

Marjo Vink

Marjo Vink is jurist verenigingsrecht en stichtingenrecht. Zij adviseert en begeleidt bestuurders en beroepskrachten van verenigingen en stichtingen in de non-profit sector. Marjo geeft trainingen en is spreker bij ledenbijeenkomsten. Zij is jarenlang juridisch auteur geweest bij Wolters Kluwer en is huisjurist van diverse koepelorganisaties.