5 Tips om kansen te creëren in moeilijke tijden

Welke kansen liggen er voor verenigingen in tijden van crisis? Veel. In deze blog 5 tips die een positieve draai kunnen geven aan de vereniging in economisch mindere tijden. Hieronder neem ik de sportvereniging als voorbeeld, maar hetzelfde geldt natuurlijk voor andere (hobby)verenigingen.

Lichtpuntjes zien

Nu de sportkantines weer gesloten zijn, vallen er voor veel verenigingen opnieuw inkomsten weg. Daarnaast zijn er nog steeds veel verenigingen die hun reguliere activiteiten nog steeds niet opgepakt hebben, of deze aldoor aan de nieuwe regels moeten aanpassen. Leden worden langzamerhand minder bereid om hun contributie door te betalen en zeggen hun lidmaatschap op. Het zijn donkere tijden voor verenigingen.

Toch zijn er ook altijd kansen die lichtpuntjes bieden en het tij kunnen keren. Dit is bij uitstek een tijd om je vereniging eens onder de loep te nemen. Want de maatschappij verandert voortdurend. Dat vraagt ook van verenigingen dat zij mee veranderen met de behoeften van hun leden en van hun samenwerkingspartners. De huidige crisis is een mooie gelegenheid om dat eens aan te pakken.

Aanbod, doelgroep, sponsor, samenwerking en regelgeving

  1. Kijk eens naar het aanbod dat je je leden biedt. Sluit dit nog aan bij de behoefte van (de meeste) leden? Maar vooral: kijk ook eens naar de behoefte van leden die je nu niet hebt, maar die je wel zou willen hebben. De jongere generatie vraagt nu eenmaal om wat anders dan de oudere. Veel verenigingen stammen uit de jaren ’50 tot ’90 uit de vorige eeuw en hebben nog steeds een model van 2x trainen en zaterdags competitie. Dat was prima in het computerloze tijdperk waarin het vermaak in eigen dorp gezocht moest worden, maar vandaag de dag willen leden niet zoveel tijd kwijt zijn aan de club en moet je wellicht zoeken naar alternatieven die minder tijd vergen.
  2. In het verlengde hiervan, kijk of je nieuwe doelgroepen aan je kunt verbinden. Veel gemeenten geven subsidies als je activiteiten organiseert voor speciale doelgroepen, met name mensen met een beperking, jongeren of ouderen. Ook kun je kijken of je activiteiten kunt aanbieden voor een bepaalde groep leden. Veel verenigingen richten zich van oudsher op leden in het algemeen. Dat kan juist een grote diversiteit opleveren en biedt absoluut kansen. Het kan echter ook betekenen dat leden zich niet helemaal thuis voelen in de vereniging en vertrekken omdat er teveel verschillende typen mensen rondlopen. Mensen zoeken nu eenmaal gelijk gestemden, zeker als het om een vrije tijds besteding gaat. Steeds meer verenigingen richten zich daarom met hun activiteiten niet op leden in het algemeen maar op een specifieke groep daarvan. Daarmee trek je gelijkgestemden en je onderscheid je als vereniging ook duidelijk van andere verenigingen. Dat kan juist ook weer leden aantrekken. Het is voor elke vereniging verschillend welke positie je daar in kiest en vaak ook afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden.
  3. Kijk eens met een andere blik naar sponsoren. Creëer waarde voor sponsoren. Dan zijn ze eerder geneigd om hun portemonnee te trekken. De tijd dat je bij de ondernemer in het dorp langsging met de vraag ‘wilt u ons sponsoren’ en dat er dan een zak met geld over de toonbank ging, ligt ver achter ons. Vandaag de dag kiezen ondernemers zorgvuldig uit met wie zij zaken doen én met wie zij geïdentificeerd willen worden. Sponsoring is een ruil. Kijk dus niet naar wat de sponsor voor de vereniging kan doen maar juist naar wat de vereniging kan doen voor de sponsor. Er moet voor beiden wat in het vat zitten. Dat vraagt wel een omslag in het denken bij de vereniging.
  4. Zoek samenwerking met andere organisaties. Niet de collega atletiekvereniging uit het naburige dorp, maar zoek andere sporten en activiteiten op en creëer zo een nieuw aanbod. Ga dus samenwerken met de wielrenclub en de zwemvereniging voor een triathlon en zo heb ik ook al eens een atletiekvereniging gezien die met een survivalclub weer tot hele nieuwe activiteiten kwam. Maar denk ook eens aan collectieve inkoop, van drank tot website of ledenadministratiepakketten, een gedeelde accommodatie of verleen een gezamenlijke opdracht om iemand in te huren voor bepaalde werkzaamheden die bij de andere vereniging ook voorkomt. Dat soort samenwerkingen hoeft niet met een collega sportvereniging te zijn, maar kan ook met een muziek- of andere hobbyvereniging. Kijk ook eens naar mogelijkheden om je accommodatie te gebruiken voor andere doeleinden als er niet gesport wordt. Er zijn verenigingen die een kinderdagverblijf hebben of een dagopvang voor ouderen bieden. Zorg wel dat je samenwerkingen altijd vastlegt in een samenwerkingsovereenkomst.
  5. Als de activiteiten (deels) stil liggen, heb je de ruimte om andere zaken eens aan te pakken die anders blijven liggen omdat je er niet toe komt. Dat kan onderhoud aan je accommodatie zijn, maar ook onderhoud in je regelgeving en administratie. Het is belangrijk dat die op orde is anders maak je als bestuur al gauw onbedoelde (juridische) fouten en je moet als bestuur vandaag de dag ook bevoegdheden hebben om bijvoorbeeld wangedrag aan te kunnen pakken. De maatschappij vraagt dat van verenigingen, maar dan moet het wel in je statuten staan anders kun je dat niet. Ook als je wijzigingen doorvoert in je beleid op bovenstaande punten, moet je dit verankeren in je regelgeving. Kijk eens naar je verzekeringen of die nog wel de risico’s dekken die de vereniging loopt. Kijk of de statuten en reglementen nog voldoen aan de eisen van deze tijd en of je werkwijze hier nog bij past. Zo niet, start dan met de voorbereiding voor een statutenwijziging en reglementen wijziging. Dat kost vaak de nodige tijd én er moeten over heel wat zaken besluiten worden genomen. Nu is daar de ruimte voor. Dan is het bestuur weer slagvaardig, loopt de vereniging geen onnodige risico’s en is de vereniging weer bij de tijd.

Beleidsadvies en juridisch advies in één

Legal Letters kan verenigingen begeleiden in de vorming van nieuw beleid. Dat kan gaan om het creëren van kansen en samen met de vereniging zoeken naar nieuwe mogelijkheden, maar als jurist kan ik tevens aangeven wat wel en niet kan, welke risico’s de vereniging loopt en hoe het beleid op de juiste manier in de regelgeving verwerkt moet worden.

mr. Marjo Vink