Bestuurder, geloof geen juristen uit een ander rechtsgebied

Een goed begin is het halve werk

Als bestuurder is het logisch dat je bij juridische vragen eerst je eigen netwerk raadpleegt. Zit er wellicht een jurist of advocaat in het ledenbestand? Dat is handig! Menig bestuurder meent dat hij zo goed bezig is. Maar vaak pakt het verkeerd uit en brengt het de vereniging in grote problemen.

Screenshot-2017-12-2 Gratis afbeelding op Pixabay - Verkeersbord, Aandacht

Lees verder “Bestuurder, geloof geen juristen uit een ander rechtsgebied”

Besluit Judobond om sporter van wedstrijden uit te sluiten onredelijk

De judobond is door de rechter op haar vingers getikt. En dat is niet de eerste keer. Verweerden de judoka’s zich eerder met succes tegen de verplichting om sponsorpakken van de Bond te dragen, nu was het Juul Fransen die zich niet kon neerleggen bij de verplichtingen die de Bond aan haar stelde. De Judobond besloot daarop Juul uit de nationale selectie te zetten. Zij kon niet meer deelnemen aan internationale wedstrijden. Een nogal heftig besluit met grote gevolgen voor de judoka. Te groot, zo vond ook de rechter.

Lees verder “Besluit Judobond om sporter van wedstrijden uit te sluiten onredelijk”

Atletenovereenkomst niet nageleefd. Atleet mag uit wedstrijd worden gehaald (NOC*NSF/van Gelder).

 

Turner Yuri van Gelder neemt deel aan de Olympische Spelen van 2016 en sluit met NOC*NSF een atletenovereenkomst. Van Gelder plaatst zich voor de ringen finale, maar gaat daarna op stap. Hij drinkt alcohol, brengt de nacht naar verluid in een nachtclub door en verschijnt niet op de training de volgende ochtend. NOC*NSF besluit daarop dat van Gelder niet mee mag doen met de ringenfinale en uitgesloten wordt van verdere deelname aan de Olympische Spelen. Hij wordt naar huis gestuurd. Van Gelder probeert via een kort geding zijn finaleplaats te redden.

sport2

In kort geding gaat het om de vraag of het besluit van NOC*NSF om de atleet uit te sluiten van deelname rechtmatig is. Daarbij is van belang dat de rechten en verplichtingen tussen partijen hier in een overeenkomst zijn vastgelegd. Daarin staat wat de verplichtingen van de turner waren en ook welke maatregelen NOC*NSF mocht nemen als de atleet zich niet aan de regels zou houden. De turner is dan ook verplicht om maatregelen die NOC*NSF tegen hem neemt in beginsel te accepteren. Het moet aan het oordeel van NOC*NSF worden overgelaten welke maatregelen nodig zijn. Het is niet aan de rechter om te bepalen of en zo ja welke maatregelen genomen moeten worden. De rechter toetst slechts marginaal. De rechter kan alleen achteraf beoordelen of NOC*NSF in de gegeven omstandigheden in redelijkheid tot de genomen maatregel heeft kunnen komen.

Op grond van de omstandigheden, bewijzen en verklaringen oordeelt de rechter dat NOC*NSF in redelijkheid tot deze beslissing heeft kunnen komen. Er was sprake van niet nakoming van verplichtingen. Gezien het problematische verleden van de sporter en het feit dat hij zelf niet inziet wat hij verkeerd heeft gedaan is het begrijpelijk dat NOC*NSF geen vertrouwen meer heeft dat de atleet zich verder wel aan zijn verplichtingen zal houden. Daarnaast zou het accepteren van dit gedrag ondermijnend zijn voor het moreel van de andere atleten. Elke topsporter zit een een keurslijf van trainingen en leefwijze die noodzakelijk is voor een topprestatie en waartoe de atleet zich contractueel heeft verplicht. Het is gezien de kosten die NOC*NSF moet maken voor de atleet heel begrijpelijk dat NOC*NSF de atleet ook aan deze verplichtingen houdt. Als laatste is sprake van een vertrouwensbreuk tussen de coach en de atleet, waarbij NOC*NSF meende dat zij op deze manier met de atleet niet verder kon naar de finale.

De rechter geeft wel aan dat de gedragsnormen in de IOC Code of Ethics algemeen en abstract zijn. Omdat NOC*NSF de bevoegdheid heeft om vergaande maatregelen te nemen tegen de topsporter, had van NOC*NSF meer zorgvuldigheid verwacht mogen worden om nauwkeurige en welomschreven gedragsregels te formuleren zodat het de atleet duidelijk is waar hij zich aan heeft te houden. Zij dient deze gedragsregels met de atleten te communiceren. Daarmee kan van tevoren duidelijk zijn welk gedrag wel en niet wordt geaccepteerd. Het enkele feit dat de atleet het Olympisch dorp heeft verlaten en alcohol heeft gedronken is dan ook geen schending van de overeenkomst. Dit betekent echter niet dat de bepalingen van de overeenkomst geen betekenis hebben. Het mag in redelijkheid worden aangenomen dat een topsporter bepaalde punten behoort te weten/begrijpen wat van hem mag worden verwacht. Dat geldt zeker als het gaat om gedragingen die rechtstreeks van invloed zijn op de verplichtingen uit de overeenkomst.

Bron:

NOC*NSF tegen Yuri van Gelder. Rechtbank Gelderland 12-8-2016

cropped-cropped-2016-visitekaartje-voorkant1.jpg

mr. Marjo Vink – jurist verenigingsrecht

marjo@legalletters.nl

www.legalletters.nl

 

Mag sportbond leden verplichten sponsorkleding te dragen?

Tegenstrijdige belangen

Bij het opleggen van verplichtingen aan leden kunnen tegenstrijdige belangen een grote rol spelen. Vooral in de topsport is dat vaak een probleem. De bond sluit dan contracten met een sponsor, terwijl de sporters individueel ook al sponsoren hebben. Kun je als bond dergelijke verplichtingen aan leden opleggen? Niet altijd, zo merkte de judobond.

Lees verder “Mag sportbond leden verplichten sponsorkleding te dragen?”

Nieuwe wet bestuur en toezicht rechtspersonen, wat verandert er voor vereniging, stichting en coöperatie?

Veranderingen in aantocht voor verenigingen, stichtingen en coöperaties. Het nieuwe wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen ligt bij de tweede kamer. Het voorstel is op een aantal punten gewijzigd t.o.v. het voorontwerp. Wat verandert er voor vereniging, stichting en coöperatie als de wet wordt aangenomen? De wijzigingen in een notendop.

camera3

Taakstelling bestuur en commissarissen

Er bestaat op dit moment geen duidelijke taakstelling van bestuurders en commissarissen van verenigingen, stichtingen en coöperaties. De taakstelling zoals die voor de BV en NV geldt, wordt ook ingevoerd voor de overige rechtspersonen. Het uitgangspunt is dat bestuurders en commissarissen van rechtspersonen gehouden zijn tot een ‘behoorlijke taakvervulling’ en dat zij zich bij hun taak laten leiden door het belang van de rechtspersoon en de daaraan verbonden onderneming[1]. Zij mogen zich dus niet laten leiden door eigen belang, belangen van individuele leden, donateurs, schuldeisers, werknemers of derden.

Er kan in de statuten aan bepaalde bestuurders meer dan één stem worden toegekend.  De vereniging kon al aan bepaalde leden meer dan één stem toekennen. Deze regel blijft bestaan, maar wordt voor bestuurders nog eens extra duidelijk gemaakt.

Bestuurders krijgen een raadgevende stem in de algemene ledenvergadering. Indien een besluit buiten de algemene ledenvergadering wordt genomen, dan moeten bestuurders een gelegenheid krijgen om advies uit te brengen. Het niet in acht nemen van de raadgevende stem levert een vernietigingsgrond op van het besluit wegens strijd met de wettelijke bepalingen die het tot stand komen van besluiten regelen.

Tegenstrijdig belangenregeling

Nieuw wordt ook de tegenstrijdig belangenregeling. In de nieuwe wet mag een bestuurder of commissaris niet meer deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming indien hij een direct of indirect persoonlijk belang heeft dat tegenstrijdig is met de rechtspersoon. Als er daardoor geen besluit genomen kan worden, besluit de Raad van Commissarissen. Is die er niet, dan besluit de algemene ledenvergadering.

Voor de stichting is een aparte regeling opgenomen, aangezien zij geen ledenvergadering heeft. Als alle bestuurders een tegenstrijdig belang hebben, besluit ook daar de RvC. Is die er niet, dan besluit het bestuur, maar moet zij de overwegingen bij het besluit schriftelijk vastleggen.

Nieuwe statuten moeten een regeling gaan bevatten voor het geval dat alle bestuurders hun taak niet kunnen uitvoeren. De statuten mógen een regeling bevatten voor het geval dat één of enkele bestuurders hun taak niet kunnen uitvoeren. De vervangende personen worden daarbij gelijk gesteld aan de bestuurders. Ook wordt het mogelijk om in nieuwe statuten te bepalen wanneer sprake is van belet.

Wettelijke grondslag voor Raad van Commissarissen bij vereniging en stichting

Op dit moment is er geen wettelijke regeling voor de instelling van een Raad van Commissarissen bij de vereniging en stichting. Die komt er met de nieuwe wet wel. Voor de coöperatie bestond deze al. Vele (grotere) V & S hebben al wel een toezichthoudend orgaan. Deze is altijd statutair geregeld. Ook de taken en bevoegdheden staan in de statuten. Soms hebben deze toezichthoudende organen een andere naam zoals Adviesraad of Raad van Toezicht. De benaming is niet doorslaggevend voor de vraag of sprake is van een Raad van Commissarissen, maar de bevoegdheden die het orgaan krijgt.

Het monistisch bestuursmodel wordt mogelijk

Het wordt mogelijk om de vereniging, stichting en coöperatie een monistisch bestuursmodel te geven. Het bestuur wordt daarbij gevormd door uitvoerende en toezichthoudende bestuursleden. Het is dus bestuur en Raad van Commissarissen in één. De taakverdeling moet daarin op een bepaalde manier gescheiden blijven. Niet uitvoerende bestuurders moeten natuurlijke personen zijn.

Strengere aansprakelijkheidsnorm voor bestuurders

Naast de aansprakelijkheid wegens onbehoorlijk bestuur, worden bestuurders en commissarissen hoofdelijk aansprakelijk voor tekorten in de boedel bij faillissement. De nieuwe wet geeft aan in welke gevallen wordt vermoed dat sprake is van onbehoorlijk bestuur. Er wordt een uitzondering gemaakt voor vrijwillige bestuurders van niet commerciële verenigingen. Zij zijn niet aansprakelijk voor tekorten in de boedel als hen geen verwijt kan worden gemaakt.

Ontslagcriteria voor bestuurders en commissarissen stichting

Bij een stichting is het bestuur vaak het enige orgaan van de rechtspersoon. Een stichtingsbestuurder kan alleen ontslagen worden op verzoek van het openbaar ministerie of op verzoek van een belanghebbende door de rechter. Dat kan alleen indien de bestuurder handelt in strijd met de wet of de statuten, of als hij zich schuldig maakt aan wanbeheer. In de praktijk blijkt dit niet voldoende te zijn, en blijken bestuurders die niet voldoen toch te kunnen blijven zitten. Voor commissarissen van stichtingen bestaat er helemaal geen ontslagregeling. Om die reden worden de ontslagcriteria uitgebreid. In de nieuwe regeling kan een stichtingsbestuurder en commissaris ook worden ontslagen door de rechter vanwege: verwaarlozing van zijn taak, wegens gewichtige redenen, wegens ingrijpende wijziging van omstandigheden op grond waarvan het voortduren van het bestuurderschap in redelijkheid niet geduld kan worden, en wegens het niet of niet behoorlijk voldoen aan een bevel van de voorzieningenrechter.

Gevolgen voor statuten

Verenigingen en stichtingen hoeven niet meteen naar de notaris te hollen. Bestaande statuten blijven geldig. Wel moeten modelstatuten aan de nieuwe eisen voldoen. Heeft uw vereniging modelstatuten die zij ter beschikking stelt aan leden (verenigingen) dan moet u deze laten aanpassen.

cropped-cropped-2016-visitekaartje-voorkant1.jpg

mr. Marjo Vink – jurist verenigingsrecht

marjo@legalletters.nl

www.legalletters.nl

[1] Memorie van Toelichting p.2